Ανατομία Οισοφάγου Στομάχου και Σφιγκτήρα

Φυσιολογική Ανατομία Οισοφάγου, Στομάχου και Καρδιοοισοφαγικής Συμβολής

Ανατομία οισοφάγου

Η ανατομία του οισοφάγου και της καρδιοοισοφαγικής συμβολής, είναι η αίτία της επάρκειας του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτηριακού μηχανισμού και της αποτροπής της παλινδρόμησης. Ο οισοφάγος είναι ένας μακρύς σωλήνας που σκοπό έχει τη μεταφορά της τροφής από το στόμα στο στομάχι. Αποτελείται από 3 στρώματα. Το εσωτερικό που λέγεται βλεννογόνος, και 2 μυϊκά. Από αυτά, το εσωτερικό έχει μυϊκές ίνες κυκλικές γύρω από τον οισοφάγο, και το άλλο έχει επιμήκεις ίνες κατά μήκος του οισοφάγου. Tα 3 στρώματα καλύπτουν όλη την επιφάνεια και όλο το μήκος του οισοφάγου.

Ο οισοφάγος επεκτείνεται από τον ανώτερο οισοφαγικό σφιγκτήρα, που βρίσκεται περίπου στο ύψος του λάρυγγα, μέχρι τον κατώτερο οισοφαγικό σφιγκτήρα που βρίσκεται στην καρδιοοισοφαγική συμβολή. Σκοπός της ιδιαίτερης ανατομίας του οισοφάγου είναι η μεταφορά της τροφής από τη στοματική κοιλότητα στο στομάχι.

Η καρδιοοισοφαγική συμβολή είναι το σημείο στο οποίο ενώνονται οισοφάγος και στομάχι. Είναι επίσης το σημείο στο οποίο ο βλεννογόνος του οισοφάγου μεταπίπτει σε βλεννογόνο του στομάχου (Z-line). Είναι τέλος η περιοχή στην οποία συνυπάρχουν όλα τα ανατομικά στοιχεία τα οποία εξασφαλίζουν την επάρκεια της καρδιοοισοφαγικής συμβολής και αποτρέπουν την εμφάνιση παλινδρόμησης.

Ανατομία Οισοφάγου, Πνευμονογαστρικά Νεύρα

Στην εξωτερική επιφάνεια του οισοφάγου και παράλληλα προς αυτόν βρίσκονται δυο πολύ σημαντικά νεύρα, το πρόσθιο και το οπίσθιο πνευμονογαστρικό. Τα δυο νεύρα ελέγχουν σχεδόν ολόκληρο το γαστρεντερικό σύστημα μέχρι τη μεσότητα του παχέος εντέρου. Είναι σημαντικό στοιχείο της ανατομίας του οισοφάγου, καθώς μπορούν να τραυματιστούν κατά τη διάρκεια χειρουργικής επέμβασης όπως πχ αποκατάστασης διαφραγματοκήλης. Πιθανός τραυματισμός τους μπορεί να οδηγήσει σε επιπλοκές με διαταραχή της λειτουργίας και της κινητικότητας του στομάχου ή του εντέρου.

Ανατομία Οισοφάγου και Σφιγκτηριακού Μηχανισμού

Η επάρκεια της καρδιοοισοφαγικής συμβολής στην αποτροπή της παλινδρόμησης, εξαρτάται από ένα συνδυασμό ανατομίας οισοφάγου και πέριξ ανατομικών στοιχείων.

Διάφραγμα

Το διάφραγμα ασκεί συνεχή πίεση πάνω στον κατώτερο οισοφάγο, βοηθώντας να διατηρείται κλειστός.

Ενδοκοιλιακή μοίρα οισοφάγου

Σημαντικό στοιχείο της ανατομίας του οισοφάγου είναι τα τελευταία 1-2 εκατοστά του, που βρίσκονται εντός της κοιλιάς. Η δράση των κοιλιακών μυών δημιουργεί θετική πίεση μέσα στην κοιλιά. Σύσπαση των κοιλιακών μυών όπως συμβαίνει σε βήχα, σφίξιμο κτλ, αυξάνει περαιτέρω την πίεση. Η μετάδοση της θετικής πίεσης στην ενδοκοιλιακή μοίρα του οισοφάγου, τείνει να διατηρεί τον αυλό του κλειστό.

Γωνία του His

Η γωνία ανάμεσα στην αριστερή πλευρά του οισοφάγου και τον θόλο του στομάχου είναι οξεία. Αυτό βοηθάει στη δημιουργία ενός βαλβιδικού μηχανισμού.

Κατώτερος οισοφαγικός σφιγκτήρας

Στο επίπεδο της καρδιο-οισοφαγικής συμβολής, η ανατομία του οισοφάγου αλλάζει και οι ίνες της κυκλοτερούς μυικής στοιβάδας του οισοφάγου παρουσιάχουν πάχυνση. Αυτό δημιουργεί μια μυική βαλβίδα που λέγεται Κατώτερος Οισοφαγικός Σφιγκτήρας (ΚΟΣ).

Ανατομία διαφραγματοκήλης

Διαφραγματοκήλη και Οισοφαγίτιδα

Ανατομία Οισοφάγου επί Διαφραγματοκήλης-Παλινδρόμησης

Η συνηθέστερη αιτία παλινδρόμησης είναι η διαφραγματοκήλη. Η αλλαγή της ανατομίας οισοφάγου και στομάχου, με μετατόπιση του ανώτερου στομάχου προς τον θώρακα προκαλεί αλλαγές στην ανατομία της καρδιοοισοφαγικής συμβολής.

Διάφραγμα:

Το οισοφαγικό τρήμα του διαφράγματος έχει διαταθεί. Αυτό σημαίνει κατ αρχήν ότι το διάφραγμα δεν ασκεί πλέον πίεση στον οισοφάγο.  Η μετατόπιση του στομάχου σημαίνει ότι η όποια πίεση ασκείται από το διάφραγμα, εφαρμόζεται στο στομάχι, όχι στον οισοφάγο.

Ενδοκοιλιακή μοίρα του οισοφάγου:

Με την πλήρη αλλαγή της ανατομίας του κατώτερου οισοφάγου, βρίσκεται πλέον εξ ολοκλήρου μέσα στον θώρακα. ‘Οχι μόνο δεν ασκείται συνεχώς πίεση, αλλά κατά την εισπνοή αναπτύσσονται αρνητικές πιέσεις, οι οποίες προκαλούν διάνοιξη του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα.

Γωνία του His:

Από οξεία έχει γίνει αμβλεία και δε συμμετέχει στην επάρκεια του σφιγκτηριακού μηχανισμού.

Κατώτερος οισοφαγικός σφιγκτήρας:

Όταν υπάρχει διαφραγματοκήλη, η διαταραχή στην ανατομία των υπόλοιπων ανατομικών δομών υπερνικά τη δράση του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα. Πολύ σπάνια μπορεί να είναι τόσο ισχυρός που να αποτρέπει την εμφάνιση παλινδρόμησης. Από την άλλη, μπορεί να ανεπαρκεί πλήρως, και να προκαλεί παλινδρόμηση ακόμα κι αν τα υπόλοιπα ανατομικά στοιχεία είναι φυσιολογικά.